Łuszczyca u dzieci - przebieg, leczenie i kiedy do dermatologa

Czym różni się łuszczyca u dzieci od tej u dorosłych

Mechanizm choroby jest taki sam w każdym wieku. U podłoża łuszczycy leżą predyspozycja genetyczna i nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, przez którą naskórek namnaża się kilka razy szybciej, niż powinien. Komórki nie zdążają dojrzeć i odkładają się w postaci łuski na zaczerwienionym, zapalnym podłożu. U dzieci częściej niż u dorosłych udaje się ustalić dodatni wywiad rodzinny, czyli łuszczycę u rodziców lub rodzeństwa.

Różni się natomiast obraz na skórze. U dziecka blaszki bywają mniejsze, cieńsze i słabiej złuszczone, a przez to łatwiejsze do przeoczenia albo pomylenia z inną chorobą. Zmiany częściej zajmują twarz i owłosioną skórę głowy, a świąd potrafi być bardziej dokuczliwy. Nie bez znaczenia jest też strona psychiczna. Widoczne ogniska u przedszkolaka czy nastolatka bywają źródłem wstydu i zaczepek w grupie, dlatego oprócz leczenia skóry ważne jest wsparcie dziecka i wytłumaczenie otoczeniu, że choroba nie jest zaraźliwa.

Jak wygląda łuszczyca u dziecka - najczęstsze postaci

Łuszczyca u dzieci przybiera kilka postaci, a niektóre z nich są wręcz typowe dla młodego wieku.

Najczęstsza u dzieci bywa postać kropelkowa, którą opisujemy szerzej na stronie o łuszczycy kropelkowej. Pełny obraz zmian, wspólny dla dzieci i dorosłych, znajdziesz w tekście o objawach łuszczycy.

Co wywołuje i zaostrza łuszczycę u dzieci

Sama predyspozycja jest wrodzona, ale to, kiedy choroba się ujawni i jak często będzie nawracać, zależy od czynników wyzwalających. U dzieci znajomość tych bodźców bywa szczególnie przydatna, bo część z nich da się ograniczyć.

• Infekcje, zwłaszcza paciorkowcowe zapalenie gardła, które często poprzedza wysiew łuszczycy kropelkowej.
• Stres, na przykład związany ze szkołą, zmianą otoczenia czy trudnościami w grupie rówieśniczej.
• Uraz skóry, zadrapanie, otarcie czy oparzenie słoneczne, w miejscu których mogą pojawić się nowe zmiany (objaw Koebnera).
• Sucha skóra i pora zimowa, kiedy zmiany bywają nasilone i częściej pękają.
• Niektóre leki, dlatego o wszystkich preparatach przyjmowanych przez dziecko warto poinformować lekarza.

Z czym łatwo pomylić łuszczycę u dziecka

U dzieci obraz łuszczycy bywa nietypowy, a wiele chorób skóry wygląda podobnie. Postać pieluszkowa przypomina zwykłe pieluszkowe zapalenie skóry lub zakażenie drożdżakami, zmiany na głowie mylone są z łojotokowym zapaleniem skóry (u niemowląt zwanym ciemieniuchą), a ogniska na ciele z atopowym zapaleniem skóry, wypryskiem czy grzybicą. Różnicowanie z AZS bywa najtrudniejsze, bo obie choroby są przewlekłe i swędzące. Więcej o tym, jak je odróżnić, piszemy w artykule łuszczyca czy AZS.

Bezpieczne leczenie łuszczycy u dzieci

Leczenie u dzieci prowadzi się ostrożniej niż u dorosłych, bo skóra jest cieńsza, a leki wchłaniają się w większym stopniu w stosunku do masy ciała. Podstawą jest codzienna pielęgnacja emolientami, które nawilżają skórę, zmiękczają łuskę i zmniejszają świąd. To fundament, na którym opiera się reszta terapii - piszemy o tym w tekście o emolientach w łuszczycy i AZS. Leki przeciwzapalne dokłada się w zaostrzeniach, w możliwie najmniejszej skutecznej dawce i przez ograniczony czas.

Preparaty łączące analog witaminy D ze sterydem, jak Daivobet (kalcypotriol i betametazon), są zarejestrowane przede wszystkim dla dorosłych, więc o ich zastosowaniu u nastolatka decyduje wyłącznie lekarz. Na wrażliwe okolice, gdzie silne sterydy są ryzykowne, w wybranych sytuacjach rozważa się inhibitory kalcyneuryny, czyli Protopic (takrolimus) lub Elidel (pimekrolimus), choć w łuszczycy jest to stosowanie poza zarejestrowanym wskazaniem. Rozleglejsze i oporne postaci, a także ewentualną fototerapię czy leczenie ogólne, prowadzi dermatolog, często dziecięcy. Kluczowe jest, by nie przedłużać samodzielnie kuracji sterydem i nie nakładać go na dużych powierzchniach bez kontroli.

Kiedy z dzieckiem do dermatologa i jak uzyskać leczenie

Łagodne, niewielkie zmiany często ocenia i prowadzi lekarz rodzinny czy pediatra. Konsultacja dermatologiczna staje się jednak potrzebna w konkretnych sytuacjach.

• Zmiany są rozległe, szybko się wysiewają po infekcji albo obejmują twarz, dłonie, stopy lub okolice intymne.
• Zajęte są paznokcie lub pojawia się ból i poranna sztywność stawów.
• Dotychczasowe leczenie i pielęgnacja nie przynoszą poprawy.
• Choroba wyraźnie obniża samopoczucie dziecka i utrudnia mu funkcjonowanie.
• Chodzi o niemowlę lub bardzo małe dziecko, u którego rozpoznanie wymaga potwierdzenia.

Skuteczne leki miejscowe na łuszczycę wydaje się na receptę, a o ich doborze u dziecka zawsze decyduje lekarz po ocenie skóry. Rodzic może skonsultować objawy również online, na przykład by kontynuować sprawdzone wcześniej leczenie miejscowe, jednak u najmłodszych dzieci bezpośrednie badanie i opieka dermatologa mają szczególne znaczenie i mogą okazać się konieczne.

Najczęstsze pytania