Emolienty w łuszczycy i AZS, jak i kiedy stosować

Po co skórze emolient

W łuszczycy i AZS wspólnym problemem jest uszkodzona bariera naskórka. Skóra traci wodę, staje się sucha, szorstka i podatna na drażnienie, a to napędza świąd i kolejne zmiany. Emolient działa na dwa sposoby. Nawilża, czyli dostarcza i wiąże wodę w naskórku, oraz natłuszcza, tworząc warstwę, która ogranicza jej ucieczkę. Efekt to skóra bardziej elastyczna, mniej swędząca i mniej podatna na pękanie. To pielęgnacja, a nie leczenie zapalenia, ale bez niej nawet dobrze dobrany lek daje krótszy efekt, bo pracuje na przesuszonym, drażliwym podłożu.

Emolient a lek, dwie różne role

W łuszczycy lekiem zaostrzenia bywa Daivobet, w AZS Protopic lub Elidel. Emolient towarzyszy im przez cały czas, ale nie w tej samej chwili i miejscu, o czym niżej.

Jak stosować, żeby działały

Skuteczność emolientu zależy głównie od regularności i ilości. Nakłada się je co najmniej 2 razy dziennie, a przy bardzo suchej skórze częściej, nie żałując preparatu. Najlepszy moment to kilka minut po kąpieli czy prysznicu, na lekko wilgotną skórę, bo wtedy łatwiej zatrzymać wodę. Kąpiel powinna być krótka i w letniej wodzie, bo gorąca dodatkowo wysusza. Do mycia wybiera się delikatne emulsje zamiast agresywnych mydeł. Emolient wciera się w kierunku wzrostu włosów, bez mocnego pocierania, żeby nie drażnić skóry.

Emolient i lek w jednym dniu

Najczęstszy błąd to nałożenie emolientu i leku w tej samej chwili na to samo miejsce, bo emolient rozcieńcza lek i osłabia jego działanie. Rozwiązanie jest proste: rozdziel je w czasie. Lek nakładasz na zmiany zgodnie z zaleceniem, a emolient w innej porze dnia na całą skórę. Praktyczna zasada to około 15 do 30 minut odstępu, żeby jeden preparat się wchłonął, zanim nałożysz drugi. Kolejność i odstęp warto ustalić z lekarzem, bo zależą od konkretnego leku i schematu. Dzięki temu lek działa na zmiany, a emolient pielęgnuje resztę skóry, i jedno nie przeszkadza drugiemu.

Jak dobrać emolient

• Im bardziej sucha skóra, tym tłustsza baza. Maści i tłuste kremy nawilżają mocniej niż lekkie balsamy.
• Do dnia i większych powierzchni wygodniejsze bywają lżejsze emulsje, na noc tłustsze preparaty.
• Unikaj silnych zapachów, barwników i drażniących dodatków, bo mogą uczulać skórę atopową.
• Składniki jak mocznik, gliceryna czy ceramidy wspierają nawilżenie i barierę.
• Nowy preparat warto przetestować na małym fragmencie skóry przed szerokim użyciem.

Emolienty a łuszczyca skóry głowy i twarz

Na owłosionej skórze głowy rolę pielęgnacji przejmują lecznicze szampony i preparaty zmiękczające łuski, o czym piszemy w tekście o leku na łuszczycę skóry głowy. Na twarzy wybiera się lżejsze, bezzapachowe emolienty, które nie zapychają skóry, a przy AZS twarzy łączy się je z leczeniem inhibitorem kalcyneuryny w innym momencie dnia. Zasada rozdzielania emolientu i leku w czasie obowiązuje wszędzie, tylko dobór konsystencji zmienia się w zależności od okolicy.

Ile emolientu naprawdę potrzeba

Najczęstszym powodem, dla którego pielęgnacja nie działa, jest zbyt mała ilość preparatu. Emolientu nie żałuje się tak jak leku. Zalecenia mówią o setkach gramów tygodniowo przy nasilonej suchości, co w praktyce oznacza duże opakowania i częste sięganie po krem. To zupełnie inna logika niż przy leku na receptę, gdzie nakłada się cienką warstwę. Emolient ma pokryć skórę na tyle, żeby była gładka i nie wchłaniał się w sekundę bez śladu. Jeśli jedno opakowanie starcza ci na miesiące, prawdopodobnie stosujesz go za rzadko lub za mało. Warto trzymać preparat w kilku miejscach, w łazience i przy łóżku, żeby nawilżanie stało się odruchem, a nie zadaniem do odhaczenia.

Częste błędy w pielęgnacji

• Nakładanie emolientu tylko w zaostrzeniu, a nie codziennie przez cały rok.
• Za mała ilość preparatu i zbyt rzadkie stosowanie.
• Gorące, długie kąpiele, które wysuszają skórę mimo emolientu.
• Mieszanie emolientu z lekiem w tej samej chwili i miejscu.
• Wybór mocno perfumowanych kosmetyków, które drażnią skórę atopową.
• Traktowanie emolientu jako leku na zaostrzenie zamiast bazy pielęgnacji.

Czego się trzymać przez cały rok

Największą wartość emolienty dają wtedy, gdy stosujesz je stale, nie tylko w zaostrzeniu. Zimą, przy suchym powietrzu z ogrzewania, skóra potrzebuje ich częściej i w tłustszej formie. Latem, przy poceniu i słońcu, wybiera się lżejsze preparaty, a leczone miejsca chroni filtrem. Ta ciągłość jest sednem pielęgnacji w chorobach przewlekłych. Skóra atopowa i łuszczycowa nie przestaje być wrażliwa tylko dlatego, że akurat wygląda dobrze, dlatego emolient towarzyszy jej także w spokojnych tygodniach.

Najczęstsze pytania