Dieta przy łuszczycy, co jeść a czego unikać

Czy dieta leczy łuszczycę

Łuszczyca to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, w której naskórek namnaża się zbyt szybko i tworzy srebrzyste łuski na zaczerwienionym podłożu. Choroby tej nie da się wyleczyć samą dietą ani żadnym pojedynczym produktem. Żaden jadłospis nie zastąpi leczenia miejscowego, które dobiera lekarz. Dietę warto traktować podobnie jak pielęgnację emolientami, czyli jako stałe wsparcie, które wpływa na ogólny stan zapalny organizmu, na masę ciała i na skuteczność terapii, ale samo nie wycisza zaostrzenia. Efekty zmian w jedzeniu są stopniowe i różnią się między osobami, dlatego liczy się konsekwencja, a nie jednorazowa dieta cud.

Masa ciała a łuszczyca

Najlepiej udokumentowany związek między dietą a łuszczycą dotyczy masy ciała. Nadwaga i otyłość wiążą się z cięższym przebiegiem łuszczycy oraz gorszą odpowiedzią na leczenie. Tkanka tłuszczowa jest aktywna metabolicznie i podtrzymuje przewlekły stan zapalny w organizmie, co może nasilać zmiany skórne. U osób z nadwagą redukcja masy ciała, nawet umiarkowana, potrafi zmniejszyć nasilenie łuszczycy i poprawić efekty terapii. Do tego łuszczyca częściej współistnieje z zespołem metabolicznym, nadciśnieniem i podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Dieta wspierająca prawidłową wagę ma więc podwójną korzyść, dla skóry i dla serca, i z tego powodu jest jednym z pierwszych zaleceń, jakie pada przy łuszczycy.

Co jeść, produkty przeciwzapalne

W obserwacjach nad łuszczycą najlepiej wypada model zbliżony do diety śródziemnomorskiej, bogatej w warzywa, owoce, oliwę z oliwek, rośliny strączkowe, orzechy i ryby. Taki sposób jedzenia dostarcza dużo składników o działaniu przeciwzapalnym i sprzyja utrzymaniu prawidłowej wagi. Na talerzu warto stawiać na:

• tłuste ryby morskie, jak łosoś, makrela czy sardynki, jako źródło kwasów omega-3
• warzywa i owoce bogate w antyoksydanty oraz błonnik
• oliwę z oliwek i olej rzepakowy zamiast tłuszczów zwierzęcych
• produkty pełnoziarniste zamiast białej mąki i jasnego pieczywa
• rośliny strączkowe, orzechy i nasiona

To nie są produkty lecznicze, tylko baza codziennego jadłospisu, która obniża napęd zapalny i wspiera wagę. Działają w dłuższej perspektywie, gdy stają się stałym nawykiem, a nie kilkudniową kuracją.

Czego unikać, produkty nasilające zmiany

Po drugiej stronie jest tak zwana dieta zachodnia, obfitująca w wysoko przetworzoną żywność, cukier, czerwone i przetworzone mięso oraz tłuszcze nasycone. Taki sposób jedzenia sprzyja otyłości i podtrzymuje stan zapalny, co u części osób może nasilać zmiany skórne i utrudniać leczenie. Warto ograniczać:

• alkohol, który osobno omawiamy niżej
• słodycze, słodkie napoje i nadmiar cukru
• wysoko przetworzoną żywność i dania typu fast food
• czerwone i przetworzone mięso oraz tłuszcze nasycone
• nadmiar soli i przekąsek o niskiej wartości odżywczej

Co jeść, a czego unikać w skrócie

Tabela ma charakter poglądowy. Reakcja na konkretne produkty bywa indywidualna, dlatego przy podejrzeniu wyzwalaczy pomocny jest dzienniczek żywieniowy prowadzony z lekarzem.

Dieta bezglutenowa, czy pomaga

Dieta bezglutenowa bywa reklamowana jako sposób na łuszczycę, ale dowody są ograniczone i dotyczą wąskiej grupy. Korzyść z wykluczenia glutenu obserwuje się przede wszystkim u osób, które mają celiakię albo potwierdzoną nadwrażliwość na gluten, na przykład dodatnie przeciwciała w badaniach. U pozostałych pacjentów rutynowe przechodzenie na dietę bezglutenową nie jest zalecane, bo niepotrzebnie zubaża jadłospis i utrudnia codzienne odżywianie. Jeśli podejrzewasz nietolerancję glutenu, lepiej to zbadać z lekarzem, niż na własną rękę eliminować całe grupy produktów w ciemno.

Alkohol a łuszczyca

Alkohol to jeden z częściej wymienianych czynników nasilających łuszczycę. Może wywoływać zaostrzenia, pogarszać przebieg choroby i osłabiać skuteczność leczenia. Dodatkowo niektóre leki stosowane ogólnie w cięższej łuszczycy nie mogą być łączone z alkoholem, a i przy leczeniu miejscowym rozsądek jest wskazany. Ograniczenie lub odstawienie alkoholu to jedna z prostszych i lepiej udokumentowanych zmian w stylu życia, jaką można wprowadzić przy łuszczycy. O łączeniu leczenia miejscowego z alkoholem piszemy szerzej w tekście o Daivobecie a alkoholu.

Najczęstsze pytania